Help! Ik ben ondernemer en failliet!

Het is natuurlijk te hopen dat je bovenstaande noodkreet nooit slaakt, maar een faillissement kan altijd gebeuren. Maar wat kun je doen als je als zelfstandige ondernemer in één klap je voornaamste inkomstenbron moet missen. Hoe ga je verder?

Een faillissement kan op diverse manieren aan de oppervlakte verschijnen. Vaak gaat het om gevallen waarbij je als ondernemer niet langer kan voldoen aan bepaalde schulden, bij bijvoorbeeld een bank, leverancier of klant. In dat soort gevallen zijn het de schuldeisers die (via een advocaat) een faillissement aanvragen bij de rechtbank. Die kan dan het faillissement uitspreken als blijkt dat je je bevindt ‘in de toestand van te hebben opgehouden te betalen’. Vervolgens wordt door de rechtbank een curator benoemd, die je vermogen te gelde maakt en de opbrengst ervan verdeelt onder de schuldeisers.

Zelf aangifte doen van faillissement
Overigens kan je als ondernemer zelf ook aangifte doen van je faillissement. Nu doe je dat nooit graag want zolang er kans is dat je zonder schulden iets af kan ronden dan zal dit natuurlijk altijd je voorkeur hebben. Maar als je failliet gaat met een besloten vennootschap kan het toch soms noodzakelijk zijn om zelf de stekker eruit te trekken. Doe je dit niet en laat je het op zijn beloop, dan heb je kans dat jouw functioneren als bestuurder in twijfel wordt getrokken en je alsnog deels hoofdelijk aansprakelijk wordt gesteld. Zelf een faillissement aanvragen is daarom in sommige gevallen noodzakelijk.

Doe dit overigens in overleg met een advocaat, want die kan je helpen bij bijvoorbeeld alle stukken, zoals een besluit van aandeelhouders, die je moet overleggen. Verder kan hij ook oordelen of het misschien niet beter is om niet voor een faillissement te gaan, maar voor bijvoorbeeld een surseance van betaling.

Surseance van betaling
In zo’n geval hoeven de schuldeisers gedurende een bepaalde periode niet betaald te worden, maar moet je de tijd gebruiken om orde op zaken te zetten. Ook ga je dan met je schuldeisers om de tafel zitten om te onderhandelen over een akkoord of afbetalingsregeling. Houd er wel rekening mee dat in de praktijk een surseance van betaling vrijwel altijd uitloopt op een faillissement!

Wat kun je verder doen?
Maar los van al het juridische en financiële, hoe bereid je je voor op iets dat mogelijk onvermijdelijk raakt? En hoe informeer je de klanten, de leveranciers en ook niet geheel onbelangrijk het thuisfront?

Als het financieel wat slechter dreigt te gaan, dan is het zaak om daar gelijk wat aan te doen, want voor je het weet begeef je je in drijfzand en dan is haast elke stap die je zet een verkeerde stap. Mocht het nou fout gaan, dan kun je een advocaat in de arm nemen. Die kan je adviseren en helpen. Maar dat laatste kan hij alleen als de situatie niet al te erg geëscaleerd is. Haal er dus op tijd een advocaat, mocht je het gevoel hebben dat het mis dreigt te gaan!

Handel snel maar niet overhaast
Ook belangrijk is om snel en adequaat te handelen als de faillissementsaanvraag behandeld gaat worden op een terechtzitting. Jij mag je dan namelijk verweren. Maar als je niet verschijnt, omdat je de oproep bijvoorbeeld niet (goed) hebt gelezen, dan kan je failliet verklaard worden zonder dat je de mogelijkheid hebt gehad om je te verweren. En dat wil je natuurlijk niet. Hetzelfde kan overigens ook gebeuren als je wel op de zitting verschijnt, maar je niet voldoende weet te verdedigen. Ook hier dus het advies: regel op tijd een advocaat die ervaring heeft met dit soort zaken.

Mocht het kwaad geschied zijn en je onderneming als failliet worden verklaard, dan zit er niks anders op dan dit wereldkundig te maken aan degenen die er baat bij hebben om het te weten. Denk hierbij niet alleen aan je klanten en leveranciers, maar ook aan je partner en kinderen en wellicht enkele zakelijke relaties.

Vertellen aan klanten en familie
Het kan heel lastig zijn om aan je klanten te vertellen dat je failliet bent gegaan. Een gevoel van schaamte kan je zelfs overvallen. Toch is dit niet handig en meestal zelfs niet nodig. Veel klanten zullen het zelfs oprecht vervelend voor je vinden! Je zult waarschijnlijk zien dat klanten met wie je een goede relatie had je op de een of andere manier steunen (door bijvoorbeeld bij een doorstart terug te komen bij je) en dat klanten met wie het altijd al lastig zaken doen was op de een of andere manier een slaatje uit je benarde situatie zullen proberen te slaan.

En dan komt er nog iets wat waarschijnlijk nog veel lastiger is dan het faillissement aan je klanten te vertellen: het tegen je partner en/of kinderen zeggen. Breng hen sowieso al vroeg in het stadium op de hoogte van wat er (hoogstwaarschijnlijk) gaat gebeuren, want er is een grote kans dat zij (toch al) veel zullen merken van je faillissement.

Niet alleen mis je door het faillissement een bron van inkomsten en zal het waarschijnlijk de komende tijd vooral van je partner afhangen wat jullie gezamenlijk te besteden hebben. Ook zal het veel invloed hebben op jouw gemoedsrust bijvoorbeeld. Verder is de kans reëel dat je de komende tijd thuis zit en dat kan ook weer gevolgen hebben voor het huishouden, de stress en de gemaakte afspraken.

Kort samengevat: als je vermoedens hebt dat je afstevent op een faillissement, neem dan een advocaat in de arm, zodat je het noodlot kan vermijden. Mocht het faillissement wel een feit zijn, breng dan alle relevante partijen op tijd op de hoogte.