menu

Ondernemingsplan

Een ondernemingsplan maken is veel werk, maar verhoogt de kans op succes enorm. Jaarlijks starten er ruim honderdduizend Nederlanders een eigen bedrijf, maar minder dan de helft heeft succes. Een ondernemingsplan is daarom echt aan te raden. Hiermee ontstaat inzicht in de positie, doelen en de haalbaarheid van het idee en het biedt externe partijen (de bank) een goed beeld van de onderneming.

Het ondernemingsplan

Wat is een ondernemingsplan precies?

Een ondernemingsplan is een plan waarin gedetailleerd beschreven staat hoe de startende ondernemer zijn onderneming wil opzetten. Een ondernemingsplan wordt ook wel eens een businessplan of ondernemersplan genoemd. Het is een samenvatting van alle facetten van de mogelijke onderneming en hoe deze eruit komt te zien.

Het opstellen van een ondernemingsplan is het onderzoeken of het idee dat in je hoofd zit ook haalbaar is. Of het wel slim is om ondernemer te worden. Met een ondernemingsplan wordt voor de ondernemer en eventuele derden duidelijk waar de kansen en bedreigingen voor de onderneming liggen. Deze kunnen voor elke onderneming verschillend zijn en zijn zeer afhankelijk van de ondernemer, de markt, concurrenten, product en externe factoren.

Ondernemingsplan: is je bedrijfsidee haalbaar?

Of je bedrijfsidee haalbaar is heb je meestal zelf al wel een mening over. Maar je moet soms ook de gemeente, medewerkers, of je partner overtuigen. Misschien vind je zelf dat je een briljant idee heb. Maar vindt de bank dat ook? Vindt je partner dat ook? Zijn er wel klanten die jouw producten willen hebben?

Daarnaast is een goed idee en een gat in de markt soms niet genoeg. Er is meer voor nodig. Denk aan externe financiering, en je hebt toch zeker een plan nodig om te zien hoeveel geld er nu binnenkomt of juist in de eerste maanden uitgaat. Ook is het verstandig om te zien waar je sterktes en zwaktes liggen. In een ondernemingsplan houd je je eigen idee tegen het licht.

Eigenlijk werk je dus het idee uit dat jij in je hoofd hebt. Je leert hiermee waar je jouw tijd aan moet besteden als je begint met je eigen bedrijf, en brengt je risico’s, marketing en financiën in kaart  voor de eerste periode. Naast een momentopname waarop wordt getoetst of de ondernemer wel aan alles heeft gedacht en of alles wel positief uitpakt en waar de ondernemer zijn meeste tijd in moet steken.

Verplicht in het ondernemingsplan

Het is een persoonlijk plan. Niemand kan dan ook vertellen hoe een ondernemingsplan eruit moet zien. Voor veel ondernemers is het ondernemingsplan een simpel kladblaadje wat misschien geschreven is tijdens een brainstorm sessie en een lekker glas wijn of bier. Voor sommige ondernemers is dat ook voldoende.

Er is niemand die beweren zal dat een ondernemingsplan zeer uitgebreid moet zijn en tientallen kantjes moet bevatten. Het bevat de rode lijn zodat de ondernemer kan starten. Als er geen startkapitaal nodig is zijn de risico’s, financiële delen en de markt misschien snel beschreven. Het doel van de onderneming kan dan al voldoende zijn. Toch is de inhoud van een ondernemingsplan meestal meer uitgebreid dan dat.

Inhoud ondernemingsplan

Wat er precies in staat, kan dus per onderneming en ondernemer verschillen. Er is geen vaste inhoudsopgave te bedenken die jij letterlijk over kunt nemen. Je zult zelf over de inhoud van je ondernemingsplan na moeten denken. Wel zijn er onderdelen die erg vaak terugkomen. De vijf meest terugkomende hoofdstukken van een ondernemingsplan zijn:

1. Samenvatting van je bedrijfsidee

Een ondernemingsplan begint meestal met een korte samenvatting waarin in enkele woorden de hoofdreden van de onderneming beschreven staat. Dit kan een management samenvatting zijn, maar kleinere bedrijven kiezen beter voor een persoonlijk voorwoord.

Behandel hier in wat je wilt gaan aanbieden, voor welke markt, wat is de bedrijfsformule met wat onderscheidt jouw product van de andere producten en hoe je dit gaat aanpakken. Onthoud bij het schrijven van dit stuk dat een drukbezette bankmanager na het lezen van de samenvatting een gevoel moet hebben dat hij verder wilt lezen. Schrijf daarom kort en krachtig en zorg dat het lekker wegleest.

Beschrijf je bedrijfsidee duidelijk en concreet in grote lijnen, de details volgen later wel in het plan zelf. Of het nu gaat om een voorwoord of samenvatting, zorg er dus voor dat deze kort en persoonlijk is. Dit is misschien wel het best gelezen deel van je ondernemingsplan en vaak heeft de lezer hier al onbewust een idee. Omdat dit een allesomvattende samenvatting is kan je dit deel het beste als laatste pas schrijven.

2. De ondernemer toegelicht

Een ondernemer staat of valt bij een goede ondernemer. Het gedeelte over jezelf is dus een zeer belangrijk hoofdstuk. De beste producten en diensten in de beste situatie zullen nog steeds een faillissement veroorzaken als de ondernemer de verkeerde beslissingen zal maken.

Vaak is dit een van de eerste hoofdstukken in een ondernemingsplan. Hieruit blijkt je expertise, kennis en motivatie. Tijdens het schrijven van het ondernemingsplan zijn er soms nog veel zaken onduidelijk, maar wie jij zelf bent en hoe jouw werkervaring er tot nu toe uitziet is meestal wel al duidelijk.

Een goed ondernemingsplan geeft ook inzicht in wat de ondernemer drijft en wat zijn verwachtingen van de toekomst zijn. Wat is je visie? Je missie? Beschrijf hier wat je over vijf jaar bereikt wilt hebben. Dit gedeelte schrijf je zo dat het duidelijk wordt dat je de benodigde ervaring en motivatie hebt om het tot een winstgevende onderneming te maken.

3. De onderneming

Welke ondernemingsvorm kies je en heb je vergunningen en een vestigingsplaats of andere essentiële punten van je bedrijf die je wilt noemen? Deze onderdelen passen in het ondernemingsplan onder het kopje “de onderneming”. Hieronder kun je ook je product of dienst beschrijven. Verder kun je belangrijke zaken als de werkruimte, werknemers of andere grotere beslissingen kort benoemen. Zorg dat je dit bondig doet, want de financiële of marketingkant van je bedrijf komt in een later hoofdstuk naar voren.

4. Marketingplan

In je marketingplan ga je meer in op je product of dienst, en hoe je deze in de markt gaat zetten. Om te beginnen heb je dus een omschrijving van je aanbod. Daarna leg je uit hoe de markt er nu uitziet en wat er in deze markt de afgelopen jaren is gebeurd en hoe jij de toekomst hiervan ziet. Waarom jij denkt dat mensen hun aankoopgedrag zullen veranderen en bij jou een product of deze dienst zullen kopen.

Je legt gedetailleerd uit hoe jij je nieuwe klanten gaat werven. Je maakt een analyse van je doelgroep (en concurrenten) en beschrijft hoe jij deze verovert. Hier komen met name alle P’s in beeld. Je prijs, je promotie, product en plaats. Daarnaast komt een SWOT-analyse (Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats) vaak terug in het marketingplan. Een SWOT is niet verplicht maar het geeft zo snel zoveel duidelijkheid over de onderneming dat het alleen al voor de ondernemer zelf aan te raden is om hierover na te denken.

5. Financieringsplan

Het financieringsplan is ook een belangrijk onderdeel. Hierin beschrijf je hoe je als zelfstandig ondernemer alles gaat financieren. Het ondernemingsplan is een plan om de komende periode een rode draad te hebben en de financiën zijn regelmatig een van de grootste onderdelen. Deze bevat vaak een investeringsplan (overzicht van kosten) en exploitatiebegroting (toekomstige winst- en verliesrekening) Vaak is deze aangevuld met een liquiditeitsplan, waarin je uitlegt wanneer je welk geld op je rekening nodig hebt.

Zeker als er geld van een externe factor (bank, startkapitaal, crowdfunding, zakelijke financiering) nodig is dan wil de financier uiteraard weten wat er gebeurt met het geld dat ze je geven. In het financiële onderdeel van het ondernemingsplan kun je hiervoor uitleg geven wat je nodig denkt te hebben, waarvoor, en wat je hiermee gaat doen.

Voorbeeld ondernemingsplan gebruiken

De inhoud van een ondernemingsplan is per bedrijfsidee verschillend. Dat wil niet zeggen dat een goed voorbeeld van een ondernemingsplan jou niet verder kan helpen. Er is zeker niets op tegen om eens te kijken hoe een ander zijn plannen voor het oprichten van een bedrijf heeft beschreven. Online zijn veel voorbeelden van ondernemingsplannen te vinden. Kijk zelf ook eens wat je goed vindt aan de plannen die je online kunt vinden.

Kijk ook of je een plan kunt vinden dat geschreven is voor een vergelijkbaar doel. Als jij een bank moet overtuigen, is de inhoudsopgave van een voorbeeld ondernemingsplan van een bank natuurlijk handig om even door te nemen. Wil je juist een compagnon van jouw bedrijfsidee overtuigen? Dan kun je misschien wat meer inzetten op de inspiratie van het plan en het hoofdstuk over jouw motivatie.

Zolang je de rest van het plan maar niet vergeet en er echt jouw eigen plan van maakt. Want hoe goed de voorbeelden ook zijn: uiteindelijk is het plan van een ander niets meer dan dat: inspiratie en een richtlijn. Gebruik het dus zeker niet letterlijk als sjabloon om ook jouw bedrijfsideeën mee op papier te zetten.

Indeling en ontwerp

Een verzorgd verslag heeft altijd meer aandacht dan een lastig te lezen stuk. De inhoud van je ondernemingsplan is natuurlijk het belangrijkste, maar ook de manier van vormgeven telt mee. Ziet het ondernemingsplan er verzorgd en compleet uit? Is deze lekker leesbaar met duidelijke kopjes, enkele grafieken, heldere inhoudsopgave en misschien zelfs een eerste beeld van de huisstijl van de onderneming? Dan geeft dit zeker extra vertrouwen mee.

Het ondernemingsplan uitbesteden?

Je kunt het beste zelf je ondernemingsplan schrijven, want het is jouw bedrijfsidee en jij weet waarom het gaat slagen. Maar schrijven is ook een vak. Als jij goed bent met een hamer of een schaar, wil dat niet zeggen dat je dit ook goed in woorden kunt omschrijven. Zeker als je ook externen zoals investeerders moet overtuigen dan kan het inschakelen van ondersteuning bij het schrijven van jouw ondernemingsplan zeker geen kwaad.

Kijk daarbij goed wie je inschakelt. Het helpt zeker als deze persoon jouw droom kent of misschien zelfs jouw visie deelt. Let er ook op dat het jouw plan met jouw ideeën is. Iemand inschakelen voor wat eindredactie, zodat de spelling correct is, is nooit verkeerd. Zelfs als deze de zinnen wat aanpast zodat die fijner leesbaar worden of soms net wat beter zijn opgeschreven kan positief uitpakken. Ook het opmaken van het plan, zodat deze er net wat frisser, completer en overzichtelijker uitziet, heeft vaak meerwaarde.

Maar als je jouw product door een freelance tekstschrijver laat opstellen zonder dat je hier zelf aan mee hebt geschreven dan is kun je je afvragen of het plan nog wel bij je past. Een ondernemingsplan is altijd persoonlijk. Als je een bank of investeerder moet overtuigen is het logisch dat je jouw woorden laat nakijken maar ook zij zullen het snel genoeg merken als jij een plan van een ander hebt aangepast en niet zelf je eigen ondernemingsplan hebt geschreven.