Crowdfunding

Wanneer je als ondernemer geld nodig hebt, is de kans groot dat je hiervoor naar de bank gaat. Maar sinds de komst van crowdfunding-initiatieven is bankvrij lenen eveneens een optie. In 2010 werden de eerste projecten in ons land opgezet en sindsdien wint deze financieringsvorm snel aan populariteit. Uit onderzoek van adviesbureau Douw & Koren bleek dat er in 2016 voor ruim 160 miljoen euro is geïnvesteerd in crowdfunding-projecten, ruim 30 miljoen meer dan het jaar ervoor. De verwachting is dat deze groei nog even aanhoudt.

Bij crowdfunding financiert het publiek (de crowd) het benodigde kapitaal via een online platform. Het idee is dat veel mensen een (relatief) klein bedrag inleggen en dat deze investeringen bij elkaar genoeg geld opleveren om het volledige project te financieren. Hoewel crowdfunding vaak wordt geassocieerd met start-ups, kiezen ook gevestigde ondernemers steeds vaker voor deze alternatieve manier van financiering. Ook raken investeerders steeds beter bekend met crowdfunding, onder meer omdat het laagdrempelig is. Investeren in een project kan vaak al vanaf enkele tientjes.

Welke vormen zijn er?

Er zijn meerdere manieren waarop een project of een bedrijf kan worden gefinancierd. Vaak wordt er onderscheid gemaakt tussen donaties, sponsoring, leningen en aandelen. Bij donaties en sponsoring, waarbij geen vergoeding of een niet-financiële tegenprestatie de regel is, is geld geen drijfveer. In het bedrijfsleven komen deze vormen dan ook minder vaak voor.

Crowdfunding op basis van een lening of aandelen is wel gebruikelijk. In het geval van een lening is de investeerder bereid om de ondernemer financieel bij te staan, maar hij wil hiervoor wel een belofte tot terugbetaling, veelal inclusief een vooraf overeengekomen rente. Ook zijn er investeerders die liever een deel van de aandelen willen. Hun verdienmodel zit in de mogelijke waardevermeerdering van de aandelen en de dividenden die hopelijk na een bepaalde termijn worden behaald. Voor investeerders is deze vorm het meest risicovol, omdat er vooraf niet kan worden vastgesteld of het bedrijf überhaupt het punt bereikt dat er dividend wordt uitgekeerd.

Verschil met reguliere vormen

Of je nu een beroep doet op de bank, een particuliere investeerder of een zakelijke geldschieter, iedere financierder zal de risico’s en het verwachte rendement met elkaar afwegen. Een belangrijk verschil met traditionele manieren van financiering is dat er bij crowdfunding vaak een persoonlijk aspect bij komt kijken. Wordt jouw idee door de menigte als sympathiek beschouwd of maak je de wereld een klein beetje mooier met jouw project, dan is de kans vrij groot dat het slaagt.

Daarnaast wordt crowdfunding vaak gebruikt om (potentiële) klanten bij het concept te betrekken. Vooral wanneer je geen groot marketingbudget hebt, kan het erg lonend zijn om mensen om je heen te verzamelen die jouw verhaal verder vertellen. Ook wanneer je geld via andere kanalen kunt lenen, kan het dus nog steeds interessant zijn om een crowdfunding-project op te zetten vanwege de mogelijkheden om mensen aan je te binden.

Wat zijn de voordelen?

Geld vergaren via crowdfunding heeft meerdere voordelen. Zo komt het regelmatig voor dat projecten die door de bank of andere traditionele investeerders als niet interessant (genoeg) of te risicovol worden bestempeld wel door crowdfunding worden gefinancierd. Mits het publiek het natuurlijk wel interessant of kansrijk vindt.

Verder kun je crowdfunding inzetten om te testen hoe het publiek reageert op jouw idee. Trek je relatief eenvoudig investeerders, dan mag je er best van uitgaan dat er interesse is voor jouw bedrijf of project. Ook is de kans groot dat de geldschieters jouw bedrijfsvoering volgen en je voorzien van feedback, waarmee je jouw project kunt professionaliseren. Maar wanneer je het liefst alles zelf in de hand houdt, kan de ‘bemoeienis’ van anderen natuurlijk ook een nadeel zijn.

Voor investeerders kan crowdfunding interessant zijn omdat je zelf kunt bepalen welke projecten je interessant vindt. Daarnaast is veel administratieve rompslomp al geregeld en krijg je direct veel inzicht in (de voorwaarden van) het project en dat is bij de bank of andere financiële instellingen soms minder het geval.

Zijn er ook nadelen?

Elke vorm van investeren kent risico’s en dat is bij crowdfunding niet anders. Net als dat banken lang niet elke kredietaanvraag goedkeuren, kunnen ook crowdfunding-platformen plannen afwijzen. Ook is het niet gezegd dat jouw project de financieringsdoelstelling zal halen. Soms krijgen de investeerders dan hun geld terug en ben je terug bij af. Voor investeerders is het grootste mogelijke nadeel dat zij minder geld terugkrijgen dan ze ingelegd hebben. Platformen adviseren dan ook om de inleg te verspreiden over meerdere projecten.

Daarnaast is het goed om te weten dat geld lenen via crowdfunding een BKR-registratie kan opleveren. Dit is het geval wanneer je een eenmanszaak of VOF hebt. Overige kredietaanvragers worden niet geregistreerd, tenzij er een betalingsachterstand is van meer dan 120 dagen. Ook zet je niet zomaar een crowdfunding-project op. Onderschat de tijd en energie die een campagne met zich meebrengt niet. En zoals al eerder aangegeven, wees niet verbaasd als mensen gevraagd of ongevraagd tips geven over jouw bedrijfsvoering.

Crowdfunding: welk platform is geschikt?

Begin 2017 zijn er in Nederland al een kleine honderd crowdfunding-platformen geteld. Binnen het bedrijfsleven is Kapitaal op Maat een bekend online platform dat investeerders en ondernemers bij elkaar brengt. Ook Geldvoorelkaar, waar ondernemers geld lenen aan mede-ondernemers, is een bekend platform. Daarnaast zijn er veel branche-specifieke platformen. Welk platform voor jou het meest geschikt is, hangt voornamelijk af van de aard van je bedrijf of project en de doelstelling. Ben je bijvoorbeeld uitsluitend op zoek naar (start)krediet of wil je mensen ook mede-eigenaar maken?

Welk platform het ook wordt, elke succesvolle campagne begint met een gedegen plan. Allereerst is het van belang dat je onderzoekt welk bedrag je nodig hebt om je idee te realiseren. Hierbij is het niet alleen handig om voor jezelf uiteen te zetten voor welke onderdelen je de investering precies wilt gebruiken, maar ook voor potentiële investeerders. Zij kunnen op basis van deze gegevens een risicoanalyse maken. En vergeet niet om een persoonlijke noot toe te voegen. De meeste investeerders zijn niet alleen uit op een zo hoog mogelijk rendement, maar willen anderen ook helpen en zijn benieuwd naar het verhaal achter het project én de ondernemer die dit mogelijk wil maken.