menu

Ondernemen zonder diploma?

Als je een eigen bedrijf wilt beginnen moet je naar de Kamer van Koophandel. Zoveel is bekend. Maar heb je eigenlijk ook een diploma, vergunningen, of andere papieren nodig om een succesvol ondernemer te worden?

Ondernemen zonder diploma

Middenstandsdiploma niet meer verplicht

Vroeger hadden we in Nederland het middenstandsdiploma. Een soort papiertje waarmee je aantoonde dat je klaar was om een eigen bedrijf te starten. In werkelijkheid stelde dit papiertje weinig voor, je had het zo te pakken. Toch had dit mdiploma wel zijn charme. Tenslotte geeft het aan de ene kant een soort van werkelijke drempel want niemand kan impulsief op een dag besluiten te ondernemen en verder is het als je ondernemer wilt worden leuk om je eerste succes te behalen op deze manier. Een middenstandsdiploma was toch een soort erkenning dat de staat je capabel acht om een eigen bedrijf te beginnen. Een soort zelfvertrouwen boost.

Diploma meestal niet nodig

Tegenwoordig is zo’n diploma niet meer nodig om te kunnen ondernemen, tenzij deze nodig is om het vak te beoefenen. Dit noemen we gereglementeerde beroepen en hierbij kun je denken aan onderwijs, politie, brandweer, zeevisserij, binnenvaart, luchtvaart, cultuur en kinderopvang. Voor beroepen in deze sectoren is een diploma verplicht, zowel in loondienst als zelfstandig als ondernemer. Maar voor het ondernemerschap op zichzelf hoef je dus geen diploma te hebben gehaald.

Daarmee is het starten van een eigen bedrijf wel heel gemakkelijk, je kunt je morgen inschrijven bij de KvK. Want ook al zijn er veel gespecialiseerde cursussen en opleidingen, echt noodzakelijk zijn ze meestal niet. Even als voorbeeld de kapper. Zou jij graag de eerste persoon zijn die wordt geknipt door een kapper? Is het acceptabel voor je als je weet dat die persoon totaal geen diploma’s in deze richting heeft en dat jouw haar misschien wel het eerste is waar hij de schaar in zet? Waarschijnlijk niet. Maar heb jij, als je naar de kapper ging, ooit wel eens om een diploma gevraagd?

Aan de andere kant staat Nederland momenteel voor het thema van minder regelgeving. Dat een kapper geen diploma hoeft te hebben is weer wel begrijpelijk als je bedenkt dat in enkele Europese landen kappers nooit een diploma nodig hebben. Ze hebben daar misschien al duizenden Nederlanders geknipt omdat ze in een hoofdstad of internationale omgeving hebben gewerkt. Als ze nu in Nederland wonen, voor zichzelf beginnen en al veel referenties en ervaring hebben, zou ik best in die stoel willen plaatsnemen.

Diploma niet, vergunning soms wel

Dat een diploma voor een kapper geen vereiste is maar een plus, lijkt weinig kwaad te kunnen. De markt redt zichzelf wel redelijk doordat mond-tot-mond reclame hier een enorme rol in speelt. Maar bij het vestigen van een onderneming is dat een ander verhaal. Een kapperszaak kan daarbij nog niet zoveel kwaad, maar bij een horeca-gelegenheid is dat natuurlijk een ander verhaal. Dat iemand geen diploma hoeft te halen om biertjes te tappen is prima, maar om een discotheek ergens te kunnen vestigen is natuurlijk wel een vergunning nodig. Jij zou ook niet blij zijn als je buren opeens drank in de straat gingen uitdelen? En zo zijn er meer voorbeelden.

Zolang je maar weet waar jij goed in bent

Als jij van je hobby je werk maakt, dan ben je waarschijnlijk al goed in je vak. Maar als je voor jezelf begint omdat je iets heel anders wilt gaan doen, dan kan het geen kwaad om eerst een korte studie te volgen. Ondernemen kun je deels gewoon leren. Ondanks dat een diploma niet altijd vereist is, moet je natuurlijk wel weten wat je doet.

Vooraf een goed ondernemingsplan schrijven is net als een diploma niet verplicht, maar in dit geval ook zeker geen overbodige luxe. Je ziet dan direct waar straks als zelfstandige jouw sterktes en zwaktes liggen. Een beetje zelfkennis kan zeker geen kwaad, dus zorg dat je wel weet of jouw kracht nu in marketing, de financiën, of de operationele zaken liggen, zodat je hier ook op kunt sturen. Als jij goed bent in het werven van klanten dan kun je het beste sterk investeren in een goede boekhouder, om maar een voorbeeld te noemen.

Kent jouw vakgebied een schap? Dan is lidmaatschap verplicht

Er zijn vanuit de overheid weinig regels behalve één vrij belangrijke; en dat is dat als de branche zichzelf een schap oplegt, iedereen in deze branche verplicht is om zich hierbij aan te sluiten. Schappen zijn een soort brancheverenigingen. Hiervan zijn er enorm veel maar de meesten hiervan zijn vrijblijvend. Bij schappen is dit niet zo. Een schap is verplicht. De lijst van verplichte schappen is gelukkig beperkt.

Toch zijn de brancheorganisaties die wel vrijblijvend zijn, zoals voor de eerder genoemde kapper, zeker niet minder belangrijk. Ook, of misschien wel juist voor startende ondernemers! De taken en doelstellingen van deze verenigingen zijn veelal grotendeels gelijk aan die van de verplichte schappen. Meestal is het enige verschil dat er in deze branches niet snel maatschappelijk onverantwoorde zaken kunnen voorkomen. Maar het nut voor de aangesloten ondernemer is daar niet direct minder om.

Brancheorganisatie kan helpen

Het nieuws van de vereniging, het vechten voor de branche en de leden, en eindelijk een grote organisatie die zich voor de rechten van jou als ondernemer inzet, kan het verschil maken. Daarnaast kent de branchevereniging verdere details over jouw markt.

Zelfs als je hier niet lid van wilt worden is het wel raadzaam om hier workshops van te volgen, misschien de algemene voorwaarden van te hanteren, of simpelweg om hier te polsen wat er nodig is om te ondernemen in die specifieke branche.

Want ook al wil de overheid minder regelgeving, het kan geen kwaad om zelf goed geinformeerd te zijn over de status en vereisten van een specifieke markt. Een branchevereniging kent deze precies en weet dus goed of je volgens hen in staat bent het beroep uit te voeren. Stel de vraag maar eens gewoon op deze manier. Je zult zien dat ze je vraag serieus nemen, er de tijd voor nemen. Je prikkelende vragen zullen stellen en uiteindelijk met een antwoord zullen komen.

Ondernemingsplan?

Een andere manier om te ontdekken of je klaar bent voor het ondernemerschap, is door het schrijven van een ondernemingsplan. Verplicht  is het niet, tenzij je geld wilt ophalen en financiers zoals de bank hierom vragen. Maar ook als je deze niet nodig hebt is het aan te raden om er een te schrijven. Je zult zien dat je bij sommige hoofdstukken heel makkelijk de antwoorden paraat hebt, maar dat bij het omschrijven van de markt of financiën je soms wat hulp kunt gebruiken. Ook hiervoor helpt het als je je vooraf een workshop volgt, of wat feedback van mensen uit de branche hebt  gekregen.

Als je wilt starten als ondernemer en twijfelt over je papieren dan kan het opstellen van een goed ondernemingsplan zeker dezelfde boost aan zelfvertrouwen geven als het oude middenstandsdiploma.