menu

Maatschap en Coöperatie

De maatschap en de coöperatie zijn samenwerkingen van bedrijven. De leden of maten zijn dus ook zelfstandig actief, maar hebben voor een gemeenschappelijk doel een extra ondernemingsvorm opgericht. Zo is het voor de groenteboer of slager om de hoek niet betaalbaar om een groente- of vleesreclame op televisie uit te zenden. Als alle slagers echter samen een coöperatie oprichten, kan die reclame maken, en betalen alle slagers hier een deel aan.

Maatschap en coöperatie

De maatschap

Een maatschap is een samenwerkingsverband tussen twee (of meer) personen. Zo kunnen zij samen inkopen doen, maar wel ieder voor zich zelfstandig hun beroep uitoefenen. Maatschappen komen veel voor bij zelfstandige beroepen als huisartsen, notarissen, advocaten, artsen, accountants en adviseurs. Via de maatschap kunnen zij gezamenlijke kosten delen. Denk aan een pand, receptioniste of andere kosten die onderling zo verdeeld kunnen worden.

Hoeveel invloed de gezamenlijke maatschap op elk van de leden heeft is per maatschap afhankelijk en hangt af van de afspraken die onderling zijn gemaakt. De wet heeft hierin alleen bepaald  dat elk van de maten iets inbrengt, en deelneemt in eventuele winst. Een maatschap hoeft zelfs pas te worden ingeschreven bij de Kamer van Koophandel als deze ook in openbaarheid treedt. Zolang dat niet gebeurt, kan het ook tot stand komen via alleen een mondelinge afspraak tussen de maten. Wel worden de afspraken onderling meestal schriftelijk vastgelegd. Dit kan via een onderhandse akte, maar ook via een notariële akte gebeuren. Zo wordt voorkomen dat er later verwarring of onenigheid afspraken kan ontstaan.

De afspraken worden onderling door de maten bepaald. Daar waar niets is vastgelegd is ook geen samenwerking. Indien er niets wordt vastgelegd hebben maten geen invloed op elkaar. Als een van de maten een overeenkomst met een derde aangaat, is alleen de maat die de afspraak aangaat hiervoor verantwoordelijk en de overige maten blijven hier standaard buiten.

De coöperatie

Bij een coöperatie zijn er geen aandeelhouders maar leden. Je kunt het daarom ook wel zien als vereniging van bedrijven. Vaak is er dus niet één pand of één kostenpost, maar is er eerder een gemeenschappelijk doel. Denk aan het eerdere voorbeeld van slagers die samen een marketingcampagne willen opzetten of een coöperatie van bedrijven uit een specifieke stad, die de regio meer op de kaart willen zetten.

Overeenkomsten en verschillen

De coöperatie en maatschap hebben veel overeenkomsten met elkaar. In beide gevallen gaat het om een samenwerking van meerdere ondernemers die bepaalde kosten of doelen met elkaar delen en daarbij gezamenlijk op willen trekken. In beide gevallen ziet de consument hier vaak maar weinig van. Als jij naar de tandarts gaat dan krijg je meestal de rekening direct van de persoon die jou behandeld heeft. Ga je vervolgens in hetzelfde pand ook naar de mondhygiëniste? Dan zal die jou daarvoor meestal los factureren uit haar eigen onderneming.

Verschilende ondernemingsvormen

Het juridisch grootste verschil tussen de twee is dat de coöperatie een privaatrechtelijke ondernemingsvorm is, en de maatschap niet. De maatschap is zelf geen eigen rechtsorgaan. Bij de maatschap kan er op papier dus van alles worden afgesproken maar als de afspraken niet nagekomen worden dan is elke deelnemer van de maatschap daarvoor verantwoordelijk. Een coöperatie draagt zijn eigen verantwoordelijkheden en de leden hiervan kunnen dus ook directe concurrenten van elkaar zijn. Maatschappen komen daarom vaker voor bij kleine samenwerkingen, bijvoorbeeld tussen een tandarts en mondhygiëniste die elkaar dagelijks zien en vaak goed bevriend zijn,  en coöperaties bij wat grotere samenwerkingsorganisaties waar de leden geen verantwoordelijkheid voor elkaars handelen willen dragen.

Comité, commissie, werkgroep en studiegroepen

Voor samenwerkingsverbanden welke niet op een bepaald beroep, maar op een activiteit, dienst of gebeurtenis is gebaseerd, zoals een carnavalscommissie, of de plaatselijke klaverjasavond met de buurt, is geen bepaalde rechtsvorm. Echter vaak zijn er wel financiële gevolgen aan zo’n onderneming. De samenwerking is meestal niet in statuten of reglementen vastgelegd maar voor de bank is het wel noodzakelijk dat er een aanspreekpunt is dat hoofdelijk aansprakelijk is voor eventuele onverwachte zaken. Hiervoor wordt veel een onderhandse akte opgesteld van een maatschap, waarbij er een penningmeester wordt aangesteld. Deze wordt door de overige deelnemers vaak gemachtigd om voor de financiën en administratie te mogen handelen.