menu

Referenties en portfolio

Vooral voor startende en/of kleine ondernemers zijn referenties en een sterk portfolio enorm belangrijk. Je website, visitekaartje en andere uiterlijkheden zien er misschien al prima uit, maar hoe kan je de prospects nu over de streep trekken door te laten zien dat je echt wel kunt waarmaken wat je belooft? Precies. Via je referenties. 

Wat is een portfolio?

Een portfolio is een soort overzicht van je gerealiseerde werk. Als je ergens solliciteert dan laat je vaak je competenties zien via een cv, maar als zzp’er of freelancer wordt je meestal niet meer om een cv gevraagd. De vraag om een portfolio komt ook niet heel vaak voor, maar vaak is een opdrachtgever wel benieuwd naar eerder werk. Dit kun je laten zien via een portfolio.

Als je een mooi opgemaakt overzicht kunt laten zien dan kun je hiermee soms nieuwe klanten werven. Dit kan zowel als internetpagina, of als pdf die je als bijlage bij een e-mail meestuurt. Net als een cv is een portfolio een samenvatting, soms afgestemd op de opdrachtgever. Je zet hier dus niet alles in wat je gemaakt hebt, maar toont enkele projecten om te laten zien wat je zoal kunt maken.

Als je net begint en nog geen klanten hebt gehad kan dit best een lastige vraag zijn. Dan heb je misschien nog niet zoveel projecten gerealiseerd. En als zzp’er werk je vaak met andere vakspecialisten samen. Hoe zorg je dan dat je toch snel een mooi portfolio kunt laten zien? Met de volgende vijf tips kun jij ook als starter snel een portfolio maken.

1. Toon werk van werkgever of opleiding

De makkelijkste manier om een portfolio te maken is met eerder gedaan werk. Dat kan werk zijn dat je gedaan hebt in naam van je vorige werkgever of tijdens een studie of opleiding. Al is het werk uit een studie of opleiding minder ideaal, want de authenticiteit hiervan is lastig te controleren. Zo is het lastiger te controleren of jij echt al die keuzes zelf hebt gedaan of dat je hulp had van een docent of werkgever. Maar het geeft wel een indicatie.

Vraag in het geval van een vorige werkgever wel even toestemming om over een bepaalde zaak te kunnen praten. Wees er altijd eerlijk over als men vragen stelt over hoe je aan de opdracht kwam of hoe het contact verlopen is. Je hoeft niet direct alles in je portfolio te zetten, zeker niet in het geval van een opdracht vanuit een opleiding bijvoorbeeld, maar ga er nooit over liegen.

2. Toon je eigen werk

portfolio makenAls webdesigner heb je liever niet je eigen website in je portfolio, als timmerman liever niet je eigen bankstel als referentiemateriaal. Maar als het niet anders kan dan mag het best. Zeker als je er een duidelijke uitleg bij kunt geven. Vertel de klant bijvoorbeeld waarom je ervoor kiest om je eigen materiaal te gebruiken. Ben je webdesigner en vraagt de klant naar een specifieke opdracht én direct enkele voorbeelden van websites? Dan is het legitiem als je je eigen website als voorbeeld noemt indien deze juist veel lijkt op de wensen van de klant.

3. Toon een schaduwopdracht

Stel je bent schrijver en een klant wil graag eerder geschreven werk zien. Dan vraagt hij dit in negen van de tien gevallen niet om te zien wie je klantenbestand is maar meer om je schrijfstijl te leren kennen. Pak een bericht uit het nieuws waar heel veel over te doen is geweest. Herschrijf dat artikel in 4 manieren. Een schrijf je in een zeer dwingende manier, een heel vrolijk, casual. De ander zakelijk en bondig en tot slot toon je er een geschreven op kinderen van een jaar of 6 als doelgroep. Deze artikelen laat je de klant zien als portfolio materiaal. Hij snapt vast dat het eigenlijk geen echte opdracht is geweest maar ziet direct waartoe je in staat bent. Demo of schaduwmateriaal is in veel freelance opdrachten een goede manier om je kwaliteiten te tonen.

4. Gebruik de opdrachten die je hebt optimaal

Soms heb je wel een aantal klanten. Alleen niet genoeg. Zonder dat je het weet zijn drie klanten al ruim genoeg om een zeer uitgebreid portfolio van te maken! Vertel duidelijk de probleemstelling, de situatie voordat jij was ingeschakeld. De situatie na. Gebruik quotes van de klant en vraag of je deze als referentie met e-mail en en telefoonnummer mag noemen. Vraag de klant of hij tevreden over je werk is geweest en vooral waarom. Laat dit duidelijk naar voren komen. Op deze manier werk je de klanten die je al hebt, uit tot optimale showcases. Met deze 3 showcases laat je al zoveel persoonlijke informatie over jezelf zien dat dit misschien al overtuigend genoeg is.

5. Wees niet bescheiden

Te vaak durven mensen hun eigen werk bijna niet durven noemen. Ze hebben bijvoorbeeld ergens een keuken geïnstalleerd maar durven dit niet op hun portfolio te zetten. Ook al is de keuken perfect geplaatst. De reden? Tja de keuken was niet bij hen gekocht. Of ze hebben het in samenwerking met een ander bedrijf gedaan en dus is niet al het werk van hun. Ze zijn bang dat ze te veel credits naar zich toe eigenen. Maar ook al heb je het in samenwerking gedaan, alles dat jij vanuit jouw bedrijf hebt gedaan is jouw werk.

Misschien is het juist wel heel goed om een opdracht in je portfolio te zetten die in samenwerking is geweest met andere bedrijven. Je toont dat je kunt samenwerken, flexibiliteit, je eigen krachten kent, in teamverband kunt werken, et cetera. Het zegt juist heel veel over jou als je niet enkel die specifieke opdrachten toont maar ook een meer algemene opdracht.

Referenties verzamelen

Naast een goed portfolio kunnen ook goede referenties klanten over de streep trekken. Referenties zijn eerdere klanten die men mag benaderen om te vragen hoe zij jouw werk hebben ervaren. Natuurlijk geef je geen ontevreden klanten op, dus kun je deze klanten ook wel omschrijven als ambassadeurs van jouw werk.

Na een aantal jaren komen referenties vaak vanzelf. Via via krijg je opeens klanten binnen en merk je dat bepaalde klanten meer dan gemiddeld tevreden zijn. Mond-tot-mond reclame begint opeens zijn vruchten af te werpen. Vaak is dit het echte moment dat er schot in de zaak komt. Maar dan zijn we vaak wel al een aantal jaren verder, terwijl juist in de eerste jaren referenties erg belangrijk zijn.

Hoe kom je aan referenties?

  1. Vraag het klanten!
    Vaak zijn ondernemers niet voldoende zeker van zichzelf en durven ze niet te vragen of een bedrijf als referentie wil dienen, terwijl dit juist een voorrecht kan zijn voor de klant. Tenslotte zul je juist voor referenties extra je best doen! Je wilt natuurlijk dat die extra goed over jouw diensten spreken dus zul je dat waar willen maken.
  2. Vraag of je ze aan je portfolio mag toevoegen.
    In theorie mag dit altijd. Jouw werk is tenslotte jouw portfolio dus echt weigeren kan niet. Maar in praktijk kun je ze dan altijd als referentie zien. Tenslotte is je portfolio openbaar dus kan iedereen ze benaderen aan de hand van jouw portfolio.
  3. Referenties over jou als persoon
    Als je nog heel weinig referenties hebt kun je toch een referentielijst maken door meer personen van een bedrijf als referentie op te geven, of algemene referenties over de ondernemer zelf. Je hebt vast zakelijke contacten die niet klant zijn geweest, maar wel iets over jou als persoon kunnen vertellen. Als je net een bedrijf hebt gestart en hiervoor nog in loondienst werkte kun je deze mensen toch noemen.

Contact opnemen met referenties?

Als ondernemer moet je ook goed op referenties letten van bedrijven waar je wellicht iets af wilt nemen. Referenties kunnen ervoor zorgen dat je de juiste keuze maakt. Maar lang niet alle referenties zijn even waardevol. Als je referenties na gaat bellen om een beeld te krijgen krijg je uiteraard alleen positieve reacties. Want die is dat niet voor niets. Toch valt er veel waardevolle informatie uit referenties te halen mits de goede vragen worden gesteld. Enkele punten waar wij bijvoorbeeld op letten:

  1. Wat doet de referentie en waar is deze gelegen? Als een bedrijf gevestigd is in Wageningen en alle referenties komen ook uit Wageningen dan komen de klanten misschien via de lokale tennisvereniging. Niets mis mee, maar hoe zou de communicatie verlopen als er meer afstand tussen zit? Zal alles even vloeiend lopen?
  2. Waar kent de referentie het bedrijf van? Wat is de eerste connectie geweest? Als een familielid deze persoon heeft aanbevolen en er eigenlijk geen andere partijen in de picture waren, hoe onafhankelijk is deze referentie dan nog?
  3. Hoe lang geleden zijn er zaken gedaan? Zeker met internetbedrijven veranderen zaken snel. Zijn er vervolgopdrachten geweest en is de referentie al lang een vaste klant?
  4. Dat de referentie positief is is logisch. Maar welke aspecten zijn met nadruk positief? Zijn er ook negatieve ontwikkelingen geweest?

Al met al kunnen referenties en een goed samengesteld portfolio ervoor zorgen dat potentiële klanten met meer zekerheid de stap kunnen nemen om klant te worden van je bedrijf, en kun je zelf met minder risico in zaken gaan met andere bedrijven. Referenties en portfolio’s van bedrijven maken het risico kleiner en kans op slagen hoger. Het is dan ook een belangrijke factor in het ondernemen. Maak daar gebruik van!