De laatste jaren blijkt duidelijk hoe ontzagwekkend groot de menselijke behoefte aan vertellen is. Dankzij technologische hulpmiddelen als internet, de mobiele telefoon (en de combinatie van beide) zijn alle fysieke beperkingen verwijderd. Ineens kunnen we elkaar altijd en overal bereiken met als gevolg dat we ons helemaal suf bellen, schrijven, e-mailen en sms’en. Deze revolutie leidt tot totaal nieuwe - en soms geheel overbodige - vormen van mondelinge en schriftelijke communicatie. ‘Waar ben je? Je viel even weg. Op het strand? Oh, ik sta in de file. Zie je zo.’ Mobiele bellers die een lang luidruchtig gesprek voeren over de locatie waar zij zich bevinden, zijn al bijna net zo’n archetype als de ambtenaar met zijn verdorde taalgebruik. Of we het leuk vinden of niet: dankzij de techniek communiceren we intensiever dan ooit via methoden die hun eigen wetten stellen.

Al duizenden jaren wisselen we teksten uit volgens een conventie die is afgestemd op een papieren (of stenen, leren, houten) drager. In veel bedrijven en organisaties leidt tekst uitsluitend nog een digitaal bestaan: als e-mailtje of tekstverwerkingsdocument, op internet of het bedrijfsintranet, op een cd-rom of als helptekst bij een computerprogramma. Om de boodschap effectief over te dragen, moeten teksten die louter via het beeldscherm worden gelezen aan heel andere eisen voldoen. “Mensen lezen namelijk heel anders via het beeldscherm,” stelt Henk Hanssen van KingContent. Zijn in webredactie gespecialiseerde bureau werkt onder meer voor Vodafone, Sanoma Uitgevers en de ANWB.  “Beeldschermlezers zijn héél ongeduldig, ze willen boter bij de vis” zegt Hanssen. “Als de informatie niet helder wordt aangeboden, zappen ze direct naar een andere pagina. Ze lezen ‘scannend’, zoals je naar de voorpagina van een krant kijkt. Slechts 20 procent leest woord voor woord, de rest leest diagonaal en let daarbij vooral op visueel opvallende onderdelen zoals tussenkoppen, knoppenbalken, in- en externe links. Vooral dit laatste is belangrijk. Mensen verwachten een mate van interactiviteit. Vraag- en antwoordsystemen, zoekregisters, on-line hulp.” Hanssen heeft zijn ideeën verpakt in een reeks praktische adviezen. “Qua grammatica en stijl is het verschil met papieren tekst niet groot: ook tekst voor het web moet foutloos zijn. Een schitterend ontworpen website waarop taalfouten met d’s en t’s voorkomen, wordt door de bezoekers hoe dan ook als onbenullig gekwalificeerd. Verder mag een tekst op het web niet wollig of formeel zijn. De taal moet direct, actief en inspirerend zijn, opgesteld in korte zinnen met veel ‘structuuraanduiders’ - opsommingen, verwijswoorden, enzovoorts. Informatie moet pijlsnel te vinden zijn.” Ook de meeste MKB-ondernemers beseffen dat ‘even een website in elkaar zetten’ er tegenwoordig niet meer bij is. De site is bij veel ondernemingen uitgegroeid tot de draaischijf in de communicatie-strategie. Met design en usability zit het vaak wel goed, tekst blijft een ondergeschoven kindje". Toch merkt Hanssen dat steeds meer bedrijven ertoe neigen een vast contract af te sluiten voor het redactioneel beheer van hun webteksten. “Net zoals je de techniek van een site laat beheren door een specialist, kiezen veel ondernemers ervoor ook de informatie op een site door ons te laten ‘bewerken’ voordat het ‘live’ gaat.  De content moet up-to-date, relevant en bruikbaar zijn. Dat genereert klanten.”
 

Lees deze tekst langzaam door en kijk hoeveel fouten u kunt vinden. Of is de tekst toch foutloos? Kijk op voor het antwoord onderaan deze pagina en reken uw score uit.

Ondernemers foeteren graag op de spreekwoordenlijk geworden wolligheid van ambtenarentaal. Hoewel er zeker nog ambtenaren zijn die negentiende eeuwse schrijfprodukten afleveren, verdiend de overheid de laatste jaren toch vooral een compliment voor het ontmantelen van structuurloze teksten met zinnen zonder einde, vol met nietszeggende stadhuiswoorden en verkeerd geplaatste leestekens. Het bedrijfsleven zelf laat het er daarintegen lelijk bijzitten. Of het nu gaat om brochures, brieven, jubileumboeken, handleidingen, persberichten, jaarverslagen, noem maar op, ondernemers, groot en klein, maken als tekstschrijver vaak rare bokkesprongen. En dan gaat het niet zozeer om spelfouten, maar veeleer om onnavolgbare gedachtengangen in de gepresenteerde inhoud, om een verkeerde toonzetting, om te weinig samenhang, om ontspoorde zinnen, enzovoort. In plaats van af te geven op overheidsteksten, zouden ondernemers er dan ook goed aan doen de eigen teksten eens kritisch onder de loupe te nemen. Is de argumentatie goed, de structuur helder, de formulering begrijpelijk, de interpunktie doelmatig? Direkteuren hoeven niet persé goede schrijvers te worden, maar ze moeten er wel voor weten te zorgen dat hun bedrijfsteksten lezergericht èn foutloos de deur uit gaan.

Hoeveel fouten bevat deze tekst?

1. spreekwoordelijk, 2. negentiende-eeuwse, 3. schrijfproducten, 4. verdient, 5. daarentegen, 6. bij zitten,  7. bokkensprongen, 8. gedachtegangen, 9. loep, 10. interpunctie, 11. directeuren, 12. per se, 13. én, 14. uitgaan

Dit artikel is geschreven door redactioneel adviesbureau KingContent. Wilt u uw bezoekers vaker terugzien op uw website? Neem dan contact op met redactioneel adviesbureau KingContent, specialisten in webredactie.